Phật giáo Thanh Hóa

Ban thông tin truyền thông

Khám phá quần thể chùa Am Các

Ngày mùng 10 tháng 8 năm 2017, Tăng đoàn Hạ trường Thanh Hà, Phật giáo Thanh Hoá do ĐĐ. Thích Tâm Đức - Trưởng BTS PG tỉnh - Chánh duy na Hạ trường Thanh Hà làm trưởng đoàn, cùng đi với đoàn còn có ĐĐ. Thích Tâm Minh - Phó BTS PG tỉnh và chư tăng tại Hạ trường Thanh Hà, đã có cuộc thăm quan học tập thực tế ở các di tích. Một trong những điểm dừng chân là Chùa Am Các xã Định Hải, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.

Chùa Am Các thuộc xã Định Hải, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Vào cuối thời Lê cho đến đầu thời Nguyễn, vùng đất Định Hải ngày nay thuộc xã An Mỹ, tổng Văn Trường, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, trấn Thanh Hoa. Xã An Mỹ gồm thôn Hào Vịnh, Kỳ Lộng, Sơn Nãi (nay là thôn Liên Sơn, xã Hùng Sơn).

Xem thêm: 
- Lễ đúc Chuông tại Chùa Am Các Tĩnh Gia Thanh Hóa

Khám phá quần thể chùa Am Các

Khám phá quần thể chùa Am Các

Sách Địa chí huyện Tĩnh Gia còn cho biết: Xã Định Hải ngày nay được xếp vào địa hình vùng trung du, nằm về phía tây bắc huyện Tĩnh Gia; phía bắc giáp xã Tân Dân và Hùng Sơn, phía nam giáp xã Hải Nhân và Nguyên Bình, phía đông giáp xã Hải Lĩnh và Ninh Hải, phía tây giáp xã Các Sơn và Phú Sơn. Chiều dài nhất là 6km, chiều rộng nhất là 5km. Khoảng cách từ đường Quốc lộ 1A đến trung tâm xã là 2,65km, khoảng cách từ thị tứ gần nhất đến trung tâm xã là 7km. Diện tích tự nhiên là 2.665,16ha, trong đó 420ha đất sản xuất nông nghiệp, 1.251,89ha đất lâm nghiệp, 317ha đất phi nông nghiệp, 676,27ha đất chưa sử dụng. Do đặc điểm núi đồi nhiều, độ dốc cao, nên 2/3 diện tích đất bị bạc màu, phần còn lại thường bị ngập úng thiên tai đe dọa như bão lụt, úng hạn, mùa đông hanh khô, mùa hè nóng nực, mùa nắng, đời sống người dân rất khó khăn.

Hiện nay, chưa tìm thấy nguồn tài liệu nào ghi chép một cách chính xác sự ra đời của chùa Am Các. Các hiện vật và nền móng của chùa như Tượng pháp, chân tảng đá hoa sen, bàn thờ đá, bệ đá hoa sen, bát hương, gạch ngói.v.v... và nền móng nhà Tổ, nhà Mẫu, chùa chính cùng với cảnh quan cho thấy chùa Am Các trước đây được xây dựng quy mô rất to lớn. Trải qua sự biến thiên của lịch sử và xã hội, chùa Am Các đã bị phá hủy hoàn toàn, hiện tại khu đất và những dấu vết của chùa trước đây đang được nhân dân địa phương và du khách thập phương lập bàn thờ để thờ cúng Đức Phật.

Khám phá quần thể chùa Am Các

Khám phá quần thể chùa Am Các

Căn cứ vào những hiện vật còn lưu giữ được cho thấy, chùa ban đầu được xây dựng có quy mô nhỏ hẹp, sau này dần dần được mở mang xây dựng có quy mô to lớn vào thời Lê Trung hưng trong các thế kỷ XVI - XVII. Những hiện vật liên quan đến chùa như tượng pháp, đồ thờ đã bị mai một đi nhiều. Mặc dù vậy, những hiện vật còn lưu giữ trên nền móng của chùa trước đây như chân tảng, bệ thờ, tượng Phật, gạch, ngói... cho thấy các di vật này liên quan đến một công trình kiến trúc Phật giáo, và hiện nay nó đã và đang trở thành một điểm hành hương về cõi Phật của du khách bốn phương. Điều đáng lưu ý là các sử gia nhà Nguyễn và cả Lê Quý Đôn khi ghi chép về dãy núi Am Các với chè xanh là đặc sản của vùng này cùng với hai làng chế biến chè khô từ loại chè nổi tiếng này đem bán khắp vùng là làng Bạng, làng Văn Trai cùng giống trúc hoa ở núi này được nhắc đến, nhưng lại không nhắc đến một Am Các tự nổi tiếng từ trước đó. Mặt khác, trải qua thời gian hàng mấy chục năm, do hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ kéo dài, vị thế của ngôi chùa không còn nữa. Tuy nhiên, hình ảnh của Am Các tự vẫn còn hiển hiện trong trí nhớ của các thế hệ người dân ở đây. Trước năm 1945, ngôi chùa vẫn là nơi nhân dân hành hương về cõi Phật. Có một điều là không hiểu vì sao ở một nơi rừng núi xa xóm làng, đường đi gập ghềnh trắc trở, những dốc ghềnh khe suối, và chắc chắn là cảnh tượng u tịch nhưng con người lúc đó lại chọn đất dựng chùa thờ Phật ở trên lưng chừng núi Am Các này, hẳn là có vị trí địa lý đắc địa như thế nào!
Chùa Am Các nằm trên lưng chừng núi Am Các (từ chân núi lên đến chùa khoảng 3km) - một dãy núi có thế núi nhọn cong gồm 9 ngọn cao chót vót ở về phía tây bắc của xã Định Hải. Trên núi này, sử cũ chép là nơi có loài trúc hoa thường mọc và là nơi trồng chè xanh phơi khô giã nát để bán nổi tiếng khắp vùng. Ngày nay, trên núi và chùa Am Các, giống chè xanh nổi tiếng vẫn còn và người dân vùng nhà nào cũng trồng. Loại chè xanh nơi đây vẫn thơm ngon nổi tiếng trong vùng. Loài trúc hoa cùng với nhiều loài cây cỏ của một rừng nhiệt đới cũng bị khai thác gần như cạn kiệt. Sau nhiều biến động của tự nhiên và xã hội, chùa đã bị phá dỡ; những hiện vật liên quan thuộc chùa cũng bị thất lạc; nền móng chùa cũng bị san phẳng để phục vụ vào mục đích trồng các loại cây hoa màu và hiện nay thì đang để hoang hóa.
Qua những dấu vết kiến trúc còn tồn tại cho thấy chùa Am Các có quy mô to lớn, bề thế, móng chịu lực cao và bao gồm nhiều công trình như chùa Chính, nhà Mẫu, nhà Tổ, ao chùa, sân chùa. Hướng kiến trúc quay về hướng nam - nơi có hồ Hao Hao ở dưới chân núi Các Sơn. Những hiện vật còn lại như chân tảng đá hoa sen, bệ đá hoa sen mang phong cách thời Lý - Trần nhưng được tiếp tục ở thời Lê. Tượng Phật, ngói lợp thời Lê Trung Hưng là những di vật góp tư liệu vật chất khách quan, phản ánh sự ra đời và phát triển của chùa Am Các qua các giai đoạn lịch sử.

Khám phá quần thể chùa Am Các

Khám phá quần thể chùa Am Các

Địa điểm Chùa Am Các, trước đây gần con đường giao thông đường bộ quan trọng nối liền vùng đất phía bắc Thanh Hóa với vùng đất phía nam thuộc địa bàn hai tỉnh Nghệ An - Hà Tĩnh. Chính vì thế mà dưới thời Lý - Trần và đến thời Lê Trung hưng, nhân dân xã Yên Thái đã chú tâm xây dựng ngôi chùa Am Các thành một trung tâm tôn giáo lớn, một cơ sở quan trọng của việc thờ Đạo Phật ở đây. Điều kiện đó đã tạo nên những điều kiện thuận lợi để chùa Am Các tồn tại và phát triển qua nhiều thế kỷ, đáp ứng được nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân. Nằm trên vùng đất có bề dày truyền thống của đạo Phật mà Khuông Việt Đại sư Ngô Châu Lưu (sử sách chép Ông là người Tĩnh Gia) là vị Tăng thống đứng đầu các nhà sư trong nước dưới triều Đinh - Lê, cùng với nhiều ngôi chùa thờ Phật nổi tiếng như Chùa Đót Tiên (Hải Thanh), Chùa Phúc Long (Hải Ninh), Chùa Am Các (Định Hải)... được xây dựng đã khẳng định sự nhập thế của đạo Phật, hòa đồng với tinh thần độc lập dân tộc là nét nổi trội trong lịch sử Phật giáo ở vùng đất này và nó chi phối mọi hoạt động văn hóa tín ngưỡng của cư dân ở đây diễn ra một thời kỳ dài trong lịch sử dân tộc.

Khám phá quần thể chùa Am Các

Nằm ở một vùng đất có núi rừng rộng lớn, với một thảm thực vật quanh năm tươi tốt, suối và hồ nước lớn trong xanh (hồ Hao Hao) có một trữ lượng lớn quanh năm không bao giờ cạn, cùng với những làng Việt cổ dưới chân núi đã tạo nên vị thế cho chùa Am Các không chỉ là một trung tâm Phật giáo mà còn là một danh lam thắng cảnh ở vùng đất phía nam Thanh Hóa.

Dấu vết của công trình cùng những di vật còn lại đến ngày hôm nay là một bằng chứng hiển nhiên, là sự khẳng định sự thật lịch sử phát triển của chùa Am Các trong dòng chảy lịch sử Phật giáo Việt Nam. Cùng với thảm thực vật xanh trên núi Am Các, hồ Hao Hao dưới chân núi, cho thấy vị trí chùa Am Các là một điểm dừng chân lý tưởng, một địa điểm có vị thế quan trọng về tâm linh nằm trong quần thể thiên nhiên đặc sắc và thơ mộng ở vùng đất phía nam Thanh Hóa, cần được trùng tu, tôn tạo để bảo tồn và phát huy giá trị.

Khám phá quần thể chùa Am CácKhám phá quần thể chùa Am Các

Chùa Am Các


CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Quảng Xương: Chùa Đá mong ước được hồi sinh

Ngày mùng 10 tháng 8 năm 2017, Tăng đoàn Hạ trường Thanh Hà, Phật giáo Thanh Hoá do ĐĐ. Thích Tâm Đức Trưởng BTS PG tỉnh - Chánh duy na Hạ trường Thanh Hà làm trưởng đoàn, cùng đi với đoàn còn có ĐĐ. Thích Tâm Minh Phó BTS PG tỉnh và chư tăng tại Hạ trường Thanh Hà, đã có cuộc thăm quan học tập thực tế ở các di tích. Một trong những điểm dừng chân là Chùa Đá - Hồi Long tự,...

Tháng năm




Tháng
Ngày
Giờ
TIÊU ĐIỂM

Chùa Thanh Hà: Trao quà cứu trợ cho bà con vùng lũ tại huyện Thường Xuân

Ngày 17/10/2017 tức ngày 27/8/Đinh Dậu, Chùa Thanh Hà Tp...

Chùa Thanh Hà: Tổ chức lễ hằng thuận cho đôi bạn trẻ Đức Anh - Ngọc Anh

Sáng ngày 13/10/2017 (tức 24/8/Đinh Dậu) tại chùa Thanh Hà,...

Chùa Thanh Hà tổ chức khóa tu dành cho tuổi trẻ tháng 10

Ngày 15/10/2017 tức ngày 26/8/Đinh Dậu chùa Thanh Hà số...

Trao quà cứu trợ cơn bão số 10 tại xã Thạch Vinh - Thạch Thành

Ngày 05/10/2017 tức ngày 16/8/Đinh Dậu, Ban Từ thiện -...

Thông bạch :Tổ chức chuyến thăm quan hành hương Nhật Bản

Thực hiện chương trình hoạt động năm 2017 của chùa...

Các Chùa đồng loạt tổ chức Trung thu năm 2017

Hàng năm cứ đến Rằm tháng tám âm lịch là...

Chùa Ông Sư tổ chức Vui đón Trung Thu 2017

Chiều ngày 04/10/2017 tức 15/08/Đinh Dậu, tại chùa Ông Sư...

Chùa Ông - Quan Hóa tổ chức Trung Thu năm 2017

Ngày 14/08/Đinh Dậu (03/10/2017), chùa Ông (Thiên Sơn Tự) –...

Chùa Đót Tiên kỷ niệm 12 năm thành lập CLB TTNPT và Vui Đêm Trung Thu

Tết cổ truyền Trung Thu dành riêng cho các cháu...
MỌI NGƯỜI QUAN TÂM

Ca dao, thơ, kinh Phật cho mùa lễ Vu Lan Báo Hiếu

Nuôi con chẳng quản chi thân. Bên ướt mẹ nằm,...

Dẫn chương trình Vu lan - Báo Hiếu

Công ơn cha mẹ cao như trời sâu như bể,...

Khánh Hòa: Tiểu sử cố Trưởng lão HT.Thích Chí Tín

Hoá duyên đã mãn, Hoà thượng đã trở về thế...

Chương trình MC lễ Mừng Thọ

Bài mẫu dành cho người dẫn chương trình (MC) lễ...

Cảnh giác tranh Vu Lan giả: Phía sau bức tranh Maria chít khăn mỏ quạ bồng chúa

Theo họ những người theo đạo Phật cũng quy ngưỡng...